Արևային էլեկտրակայան տան համար Հայաստանում․ որտեղի՞ց սկսել
Մանրամասն ուղեցույց Հայաստանում տան արևային կայանի համար՝ էլեկտրաէներգիայի սպառում, տանիք, կայանի հզորություն, ինվերտոր, մարտկոց և սպասվող արտադրություն։
Նյութերը ստուգվել են նշված աղբյուրներով։ Կոնկրետ օբյեկտի համար անհրաժեշտ է ինժեներական հաշվարկ։
Տան արևային համակարգի նախագծումը չպետք է սկսվի վահանակի ապրանքանիշ ընտրելուց կամ «քանի վահանակ կտեղավորվի տանիքին» հարցից։ Ճիշտ նախագիծը սկսվում է հասկանալուց, թե տունն իրականում որքան էլեկտրաէներգիա է սպառում, երբ է այդ սպառումը տեղի ունենում և ինչ խնդիր պետք է լուծի ապագա արևային համակարգը։
Մի սեփականատիրոջ համար հիմնական նպատակը կարող է լինել էլեկտրաէներգիայի ծախսերի նվազեցումը։ Մյուսի համար ավելի կարևոր է հոսանքի անջատման ժամանակ պահուստային սնուցումը։ Երրորդը կարող է պատրաստվել էլեկտրամեքենայի, ջերմային պոմպի կամ ապագա սպառման աճին։ Այդ պատճառով նույնիսկ նույն մակերեսով երկու տներ կարող են պահանջել տարբեր լուծումներ։
1. Սկսեք իրական սպառումից
Լավագույն մեկնարկային տվյալը վերջին 12 ամսվա էլեկտրաէներգիայի հաշիվներն են։ Միայն մեկ ամսվա տվյալը բավարար չէ․ ամռանը սպառումը կարող է աճել օդորակիչների պատճառով, իսկ ձմռանը՝ էլեկտրական ջեռուցման, ջրատաքացուցիչների և այլ սարքերի պատճառով։
Տարեկան սպառումը տալիս է հաշվարկի ելակետը, սակայն նույնիսկ այն հնարավոր չէ պարզապես բաժանել մեկ վահանակի հզորության վրա։ Անհրաժեշտ է հաշվի առնել արևային ռեսուրսը, տանիքի կողմնորոշումը, ջերմաստիճանը, ստվերները, համակարգային կորուստները և սպառման ժամային պրոֆիլը։
Արևային կայանի անվանական հզորությունը սովորաբար նշվում է kWp-ով՝ կիլովատ-պիկ։ Դա վահանակների ընդհանուր անվանական հզորությունն է ստանդարտ փորձարկման պայմաններում։ Արտադրված էներգիան չափվում է kWh-ով՝ կիլովատ-ժամերով։
Սրանք տարբեր մեծություններ են։ 10 kWp համակարգը չի արտադրում 10 kWh յուրաքանչյուր ժամում։ Իրական հզորությունը փոփոխվում է օրվա և տարվա ընթացքում։
2. Գնահատեք տանիքը և տեղադրման տարածքը
Նույնիսկ բարձրորակ վահանակը չի աշխատի իր ամբողջ ներուժով, եթե տեղադրված է անհարմար վայրում։
Նախագծման ժամանակ կարևոր են կողմնորոշումը, թեքության անկյունը, օգտագործելի մակերեսը, ծառերը, հարևան շենքերը, ծխնելույզները, պարապետները, այլ ստվերող օբյեկտները, տանիքի վիճակը և ամրացման անվտանգ հնարավորությունը։
ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարությունը նշում է, որ ծառերն ու ուժեղ ստվերումը կարող են տանիքը պակաս հարմար դարձնել արևային համակարգի համար։ Սա ֆիզիկական համընդհանուր սկզբունք է և լիովին կիրառելի է նաև Հայաստանում։
Ուստի լուրջ նախագիծը հաշվի է առնում ոչ միայն տանիքի մակերեսը, այլ նաև այն, թե իրականում որքան արևային ճառագայթում է հասնում վահանակներին։
3. Վահանակները համակարգի միայն մի մասն են
Վահանակներն ամենատեսանելի բաղադրիչն են, բայց ամբողջ համակարգը բաղկացած է մի քանի կարևոր տարրերից։
Տիպային համակարգը ներառում է՝
արևային վահանակներ → ամրացման համակարգ → DC մալուխներ և պաշտպանություն → ինվերտոր → AC պաշտպանություն → հաշվառում → տուն/ցանց → մոնիթորինգ։
Ինվերտորը վահանակներից ստացվող DC հաստատուն հոսանքը փոխակերպում է AC փոփոխական հոսանքի, որը օգտագործվում է կենցաղային սարքերում։ Ժամանակակից ինվերտորները նաև վերահսկում են աշխատանքային պարամետրերը, հավաքում տվյալներ և դրանք փոխանցում մոնիթորինգի հավելված կամ վեբ համակարգ։
4. Պե՞տք է մարտկոց
Մարտկոցը պարտադիր չէ յուրաքանչյուր արևային կայանի համար։
Եթե հիմնական նպատակը ցանցից գնվող էլեկտրաէներգիայի նվազեցումն է, ցանցային համակարգը կարող է աշխատել նաև առանց մարտկոցի։
Մարտկոցն առավել օգտակար է, երբ անհրաժեշտ է ցերեկային արևային էներգիան օգտագործել երեկոյան, բարձրացնել սեփական սպառման բաժինը, ունենալ պահուստային սնուցում հոսանքի անջատման ժամանակ, պահել կարևոր բեռների աշխատանքը կամ բարձրացնել օբյեկտի էներգետիկ անկախությունը։
Կարևոր է հասկանալ, որ սովորական ցանցին միացված արևային համակարգը անվտանգության պատճառով հիմնականում անջատվում է, երբ արտաքին ցանցը բացակայում է։ Պահուստային աշխատանքի համար անհրաժեշտ է ճիշտ ընտրված ինվերտոր, համապատասխան միացման սխեմա և սովորաբար էներգիայի կուտակիչ։
5. Համակարգը մի ընտրեք միայն վահանակների քանակով
«Կտեղադրենք 20 վահանակ» արտահայտությունը ինքնին գրեթե ոչինչ չի ասում նախագծի որակի մասին։
Ավելի կարևոր է իմանալ համակարգի ընդհանուր հզորությունը, սպասվող տարեկան արտադրությունը, հաշվարկված կորուստները, ինվերտորի տեսակը, բաղադրիչների համատեղելիությունը, երաշխիքը, մոնիթորինգի եղանակը և սպառման ինչ բաժին է նախատեսվում ծածկել։
Վահանակների քանակը հաշվարկի արդյունքն է, ոչ թե մեկնարկային կետը։
6. Հաշվի առեք ապագա սպառումը
Եթե այսօր տունը տարեկան օգտագործում է 6 000 kWh, բայց հաջորդ տարի նախատեսվում է էլեկտրամեքենա, էլեկտրական ջեռուցում, լողավազան կամ տան ընդլայնում, բեռը կարող է զգալիորեն աճել։
Լավ նախագիծը դիտարկում է ոչ միայն անցած տարվա հաշիվները, այլ նաև սեփականատիրոջ իրատեսական ապագա ծրագրերը։
Որոշ դեպքերում ավելի տրամաբանական է սկզբից ընտրել ընդլայնվող համակարգի ճարտարապետություն, քան մի քանի տարի հետո ամբողջ համակարգը վերակառուցել։
7. Ինչ պետք է ստանալ նախնական ճիշտ հաշվարկից
Սարքավորում գնելուց առաջ սեփականատերը պետք է հստակ տեսնի ընթացիկ սպառումը, առաջարկվող արևային հզորությունը, սպասվող տարեկան արտադրությունը, համապատասխան կոնֆիգուրացիան, արդյոք մարտկոցը նպատակահարմար է, տանիքի սահմանափակումները և վերջնական նախագծման հաջորդ քայլերը։
Առցանց հաշվիչը կարող է տալ լավ նախնական գնահատում, բայց վերջնական ինժեներական նախագիծը պետք է հիմնված լինի կոնկրետ օբյեկտի վրա։
Արևային կայանը երկար տարիներ աշխատող համակարգ է։ Այդ պատճառով ճիշտ առաջին քայլը առաջին պատահած վահանակը գնելը չէ, այլ տվյալներ հավաքելը և հաշվարկ կատարելը։
Հաշվել իմ տան արևային համակարգը →
Հաշվարկել համակարգը
